با اينكه تمامي كتب مرجع و آماري، شمار يزيديان را در سراسر جهان بيش از هزار نفر ذكر نكرده اند، نظاميان آمريكايي به اين نتيجه رسيده اند كه تنها در شمال غرب عراق دويست هزار يزيدي زندگي مي كند. در حاشيه غربي كردستان در شمال عراق قومي زندگي مي كنند كه بنابر عقايد مذهبي شان يزيدي خوانده مي شوند. 

هر مومنی می پندارد که غیرمومنین حقیقت دین را می دانند و خیره سرانه آن را انکار می کنند، و یا در جهل به سر می برند و می توان با توضیحات ابتدایی آنان را به دین گرواند؛ در مخیله ی اینان نمی گنجد که کسی بتواند آگاهانه و صادقانه مخالف باشد، چرا که در نظر آنان دین همان منطق مقاومت ناپذیر امور است.

اومبرتو اکو  چهارده ویژگی برای آنچه که فاشیسم جاودانه می نامد  ذکر کرد. از نظر او این ویژگی ها را نمی توان نظام مند کرد؛ بسیاری از آنها یا با بقیه متناقض اند، و یا مشخصه ی دیگر صور استبداد یا ارتجاع نیز هستند. اما وجود فقط یکی از این ویژگی ها کافی است تا فاشیسم حول آن دلمه ببندد. 

ابن رواق منتقد عرب زبان   به بررسی مشخصه های چهارده گانه اکو و مقایسه آن با اعتقادات دینی بخصوص اسلام پرداخته است. متن زیر بر گرفته ای  از   مقاله سایت 

   www.   Secularism  For  Iran   .com  است که خود  ترجمه متن او در سایت   www.  new English review .org  است. (آرمان)

این مطلب را در دی ماه  1382  پس از وقوع زلزله دلخراش بم در وبلاگ ارائه کردم .  ( آرمان )

« مطابق آخرين آمار ، تعداد ساكنين شهرستان بم و روستاهاي اطراف كه در معرض زلزله قرار گرفته اند 240 هزار نفر است كه 150 هزار نفر زنده مانده اند . بنابراين بر آورد تعداد كشته شدگان حدود 90 هزار نفر است.

برخي از روستاها بكلي محو شده اند.»

در اين ايام به چه ميتوان فكر كرد ؟ بجز زلزله زدگان "بم"؟

از چه ميتوان نوشت بجز... زلزله ؟

 به كمك چه كساني بايد شتافت ؟ بجز بچه هاي پدر و مادر از دست داده

...زنان بي سرپرست بجاي مانده با چند كودك ؟

... و پير زنان و پيرمردان فرزند باخته

بدون سر پناه ، در اين زمستان سرد و بدون داروهايي كه دردهاي كهولت آنان را تسكين مي داد؟

از خواص یقین توده ها، اطاعت کورکورانه، سازش ناپذیری بیرحمانه و نیاز به انتشار یافتن است. این خواص ، همگی با  "دینحسی" همراهند ،  به طوری که می توان گفت همه یقین های ایشان ، شکل دینی دارند... بنیانگذاران عقاید دینی و سیاسی ، تنها از این طریق موفق شدند ، زیرا می دانستند احساس تعصب را به انسان چگونه القا کنند تا سعادت خود را در ستایش بیابد و جان خود را در راه معبودش نثار کند. وضع زمانه در همه دوران ها به همین منوال بوده است...

  عبدالكريم سروش ، قبض و بسط شريعت 

در قديم در باب آيه 7  سوره طارق"خلق من ماء دافق يخرج من بين الصلب و الترائب" مي گفتند:

 "آدم از آب جهنده اي كه از بين صلب و دنده هاي سينه بيرون مي آيد ، آفريده شده است. امروز مشخص شده كه اينگونه نيست...

در قرآن ميخوانيد كه خداوند هفت آسمان را آفريده است.

 تا همين يك قرن قبل ، همه مفسرين مي گفتند هفت آسمان يعني همان هفت فلك بطلميوس...

نيكلسون مي گويد صوفيان و عارفان به هيچ يك از رازهاي بزرگ خلقت كه كليد گشودن معماهاي جهان باشد پي نبرده بودند و راز آنها كه مي بايد بگوش ديگران نرسد فقط عقيده شان بود و اين راز پوشي انحصار به صوفيان و عارفان شرق نداشت بلكه در ملل مذاهب قديم تر ، نظير آن ديده مي شود.

در مصر قديم و همچنين در بابل بعضی علوم را به محصلين می آموختند و بعضی از عقايد مذهبی را برای افراد عادی پنهان می کردند و فقط افراد مستعد را از آن علوم و عقايد برخوردار می نمودندو ان راز بزرگ آن بود كه ...

برگرفته از فصل دوم کتاب "مقدس و نامقدس"  اثر  "میرچا الیاده"  ترجمه : بهزاد سالکی

انسان دینی ، انسانیتی را می پذیرد که نمونه ای فرا انسانی و متعال دارد . او خود را واقعا انسان نمی داند مگر تا جائی که به تقلید از خدایان ، قهرمانان فرهنگی و نیاکان اساطیری بپردازد. لب کلام اینکه انسان دینی مشتاق است غیر از آن چیزی باشد که در سطح تجربه عرفی و دنیوی است. انسان دیندار از پیش ماهیتش مشخص نیست  او با نزدیک شدن به نمونه های الهی خود را می سازد. انسان دینی نیز خود را مخلوق تاریخ می داند لیکن تنها تاریخی که مورد التفات اوست تاریخ مقدس است که در اسطوره ها یعنی تاریخ خدایان انکشاف یافته است.

   با تمرکز بر سخنان آقايان اکبر گنجی و يوسفی اشکوری، دربارهء موضوعاتی همچون نوانديشی دينی، نوسازی مذهب، و ديگر کوشش هائی از اين دست ... می خواهم کمی به عمق رفته و اساساً در مورد اينکه خود الله و قرآن به اينگونه کوشش ها چگونه می نگرند پرداخته و ماهيت و وزن آنها را در پرتو سخن مستقيم الله در قرآن مورد بحث قرار دهم.

در واقع، غرضم يافتن پاسخی به اين پرسش پايه ای است که  آيا خدائی که به نام الله، در کتابی به نام قرآن، از طريق واسطه ای بنام پيامبر، با انسان سخن می گويد، به آفريده و مخاطب خويش اجازه هم می دهد که کلام او را تفسير و تعبير کند، بخش هائی از آن را ناديده بگيرد، بخش هائی را منتفی به سالبهء موضوع بداند، و بکوشد تا سخنان قرآنی را همچون لباسی بر قامت مقتضيات روزگاران مختلف ببرد و بدوزد؟  به کلامی ديگر:

 «آيا الله به انسان (از پيامبر گرفته تا امام و دينکار و مجتهد و مقلد) اجازه می دهد که به اقتضای نيازهای زمانهء خود در محتوای قرآن دخل و تصرفی به نام تفسير و تعبير کند؟ »

تقريبا همه خالقان اتوپيا به مردي شباهت دارند كه دندان درد دارد و مي انديشد كه خوشبختي يعني مبتلا نبودن به اين درد.

از مقاله جورج ارول _- ترجمه ليلا نصيري ها

هميشه تلاش براي نشان دادن خوشي بي عيب و نقص، در واقع، با شكست روبه رو است. اتوپياها (هيچ كجا آباد) ظرف سيصد، چهارصد سال گذشته خيلي مرسوم بوده، اما حتي بهترين اتوپياها هم بدون استثنا چندان اشتهايي را برنمي انگيزند و هم در نداشتن حس زندگي اشتراك دارند....

به تجربه  دريافته ام كه طغيانگران هرگز خويشتن را به تمامي از نفوذ مردمي كه بر ضد آنان طغيان  مي كنند ، نمي توانند آزاد سازند. هر چه را كه اينان پسنديده اند ، طغيانگران بايد مردود شمارند و هر چه را كه اينان مردود شمرده اند ، طغيانگران ناگزير مي ستايند. بدينسان عقايد آنان به صورت معكوس از طرف دشمنانشان تقرير مي شود. فقط به تدريج معلوم مي گردد كه براي دست يافتن به حقيقت چنين  راه سهل و آساني وجود ندارد. پذيرفتن اين كه  افكار و عقايد فلان كس همواره باطل است ، همان اندازه زيانبخش است كه گمان كنيم افكار و عقايد او همواره درست است ...

آنچه می خوانید  برگرفته از  سخنان مهندس "بهرام مشیری"  محقق و مورخ  ایرانی مقیم آمریکا و نویسنده کتاب "از آتن تا هیروشیما" است که در تاریخ سوم اردیبهشت 1383  از یکی از تلویزیونهای ماهواره ای پخش شد . بررسی سخنان این محقق ، حتی در شرایط کنونی که پیشرفت به اصطلاح علمی در ایران  با هیا هوی ساخت نیرو گاه هسته ی در ایران و البته با مشارکت حدود 2500 کارشناس روسی  بر پا شده  -  قابل تامل است .

ایشان ضمن ارائه شواهد و دلایل تاریخی یکی از علل عقب ماندگی کشور های مسلمان را  مبارزه با اندیشه ورزی و  اندیشمندان مستقل  ،  توسط طبقات مدافع دین و مداخله دین در حکومت می دانند.  ابتدا سخن خود را با  شعری از حافظ آغاز کردند : (آرمان)

«هنگامي كه تنفس هوشيارانه را تمرين مي كنيم، آهنگ فكر كردن به تدريج كند مي شود، در اين حال است كه مي توانيم آسايش واقعي را تجربه كنيم...

عبارات نقل شده ، برگرفته از يكي از انبوه كتاب هايي اند كه به «معنويت»، «آرامش»، «يگانگي دروني» و «به خود رسيدن» و غيره مي پردازند...

متن زیر   گزیده ای از کتاب "روانکاوی و دین "   اثر اریک فروم است.

آيا كودكان ما صدايي خواهند شنيد كه به آنها بگويد كجا مي روند و براي چه زندگي مي كنند ؟ آنها نيز مثل ساير افراد بشر احساس مي كنند كه زندگي بايد معني و مفهومي داشته باشد. اما اين مفهوم كدام است ؟ يا مفهوم فوق را در تضادها ، در سخنان دو پهلو و در تسليم و رضاي بد بينانه اي كه سر هر پيچ زندگي با آن برخورد مي كنند مي يابند ؟ آنها طالب سعادت ، حقيقت ، عدالت ، عشق و خلاصه چيزي هستند كه خود را وقف آن نمايند. آيا ما قادريم اين خواست آنها را برآورده كنيم ؟

مرتضی مطهری اندیشمند دینی  معتقد بود :

"در میان فرنگیها مکتبهای زیادی ظهور کرده است. خوشبختانه در میان ما چنین مکتبهایی - یعنی چنین وبا هایی - پیدا نشده است. روح اروپایی همین است. اعلامیه حقوق بشر را هم که آنها می دهند برای فریب دیگران است. تربیت اروپایی و اخلاق واقعی اروپایی یعنی اخلاق ماکیاولی و نیچه ای . عملی که استعمار در دنیا انجام می دهد بر همین اساس است.... راسل ته فکرش همین است و هم سارتر . تمام فرنگیها اساس فکرشان بر همین است. شاید خیلی افراد استثنایی پیدا شوند که اینطور نباشند و احتمالا در آنها هم خونی از مشرق زمین وجود دارد ؛ لابد مادرشان اهل مشرق زمین بوده ، والا نژاد اینها نژاد نیست! "  ( انسان کامل - فصل دهم - صفحه 261  - انتشارات صدرا - چاپ 22 -    مرتضی مطهری )

متن زیر نظر یکی از اعضای هیئت علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران ( انجمن حکمت و فلسفه )  دکتر علی افضلی ، در باره  جایگاه پائین فلسفه ایران و رکود چهار قرنی آن بعلت پیوند میان آن و معتقدات دینی است که راه را بر هرگونه نقد و بررسی می بندد. این متن از مصاحبه "آوا عبدی" با دکتر افضلی ، مندرج در صفحه اندیشه "کتاب هفته" (8 مهر 85) برداشت شده است.   (آرمان )

 از كتاب "توتم و تابو" ، فصل تابوي روسا ، زيگموند فرويد

تعريف بيماري رواني به اين خلاصه مي شود كه به واقعيت رواني بيش از واقعيت خارجي نظر دارد و عكس العمل هاي آن در برابر افكار خشك و خالي به همان اندازه جدي است كه عكس العمل هاي مردمان سالم عادي در برابر واقعيت هاي عيني خارجي.

نه وحشي و نه بيمار رواني به مرز روشن و صريحي كه ما ميان فكر و عمل مي كشيم واقف نيستند. بيمار رواني از عمل عاجز است و فكر جاي عمل را گرفته است. وحشي ، برعكس هيچ چيز نمي تواند جلوي عملش را بگيرد...

بطور کلی افراد از نظر اعتقاد به خدا  سه دسته اند:

1- افراد بي تفاوت كه آشكارا ادعای بي اعتقادی به خدا نمي كنند ولی در گفتارها و نوشته هايشان هم مطلبی حاكی از اعتقادات مذهبی ديده نمي شود.

2- معتقدان به خدا که با توجه  به نظم و زيبايی جهان  ، آن را نشانه وجود خداوند مي دانند  و همچنين بر ناتوانی علم در پاسخگويی به تمام پرسش های اساسی بشر معتقدند.

3 - منكران خدا كه معتقدند وجود خدا اثبات پذیر نیست. بنظر آنها پاسخ پرسش را نباید خارج از علوم تجربی و تئوریهای علمی یافت . جهان خودزا و خودكفاست، در نتيجه بيان نقش خدا در خلقت  چه بسا  باعث کاهش انگیزه تبیین و پيشرفت علمی  می گردد. از میان فیزیکدانان برجسته معاصر...

در قرون وسطی جامعه‌ی مسيحی به دو "طبقه" يا دسته تقسيم می‌شدند: لائيك‌ها  و كلِرك ها .
لائيك‌ها آن دسته از اعضأ جامعه‌ی دينی يا مردمان مؤمنی بودند كه در قبال كليسای مسيح وظايف ديگری جز آن چه كه غسل تعميد از آنان می‌طلبيد، بر عهده نداشتند. لائيك ها، در يك كلام، به مسيحيان عادی، مؤمنين يا همان «خلق مسيح» گفته می‌شد.
در مقابل، كلِرك‌ها  يعنی كليساوَندان يا كارمندان كليسا قرار داشتند. اينان آن دسته از مسيحيانی بودند كه، بر خلاف لائيك ها، در جامعه‌ی مسيحی و در ساختار سلسله مراتبی كليسا دارای رتبه، شغل، منصب و مقام بودند...

   گريگوري.و.لستر – ترجمه     پارميس سعدي ، در سايت « باهماد خرد گرايان ايراني »

اينكه چرا اغلب مردم باورهاي غلط را ، علي رغم اينكه با اطلاعات آنها تضاد دارد ؛ حفظ ميكنند؛ تعجب آور است.

 طی 105 سال گذشته ؛ از ميان يک ميليارد و چهار صد ميليون مسلمان جهان ؛ تنها هشت مسلمان موفق به دريافت جايزه نوبل شده اند ؛ در حاليکه از چهارده ميليون يهودی جهان ؛ تاکنون 167 نفر جايزه نوبل برده اند .

ريشه اين واپس ماندگی تاريخی را در کجا بايد جستجو کرد ؟؟

 مطلب زیر که برگرفته از فصل چهارم جلد دوم تاریخ تمدن ویل دورانت  است ؛ نشان دهنده آنست که  شفای مریضان طالب شفا ، که گه گاه به نحو معجزه آمیزی نیز رخ می دهد در ادیان چند خدایی  ( شرک آمیز  )  یونان قدیم نیز وجود داشته است و مختص به ادیان توحیدی نیست. این امر  نشان دهنده  نوعی نیروی ناشناخته شفا بخش حیاتی است که نتیجه تاثیر روحیه بیمار در تحریک آن انرژی سازمانده تعادل حیاتی بدن بیمار است که تاکنون توضیح دقیق علمی آن مقدور نشده است و البته این امر اثبات کننده آنست که  این شفا  وابسته فقط به اعتقاد و امید شخص بیمار بوده و دلیلی بر حقانیت عقیده  او به وجود آنچه که او عامل شفا می داند ( خدایان – مقدسین - پیشوایان مذهبی )  نیست. (آرمان- دی 84)

جنبش مذهبي  اروپاي قرن شانزدهم ميلادي كه اصلاح دين  ناميده مي شود  طي دهه دوم وسوم اين قرن به واسطه شرايط معيني به وقوع پيوست .  عوامل اصلي اين جنبش عبارتند از :

‹‹ تبديل دستگاه پاپي به دربار پادشاهانه ، سوء استفاده هاي مالي روحانيون كليسايي وپاپ ، اخذ مالياتهاي سنگين ازمردم ، اشتباهات سلسله مراتب روحاني كليسا و شاهزادگان ، حس  ناسيوناليسي شاهزادگان ودولتها ، رنسانس و اومانيسم . ››

نوشته :   هاشم آغا جري

....نگاه مسيحيت سنتي ، نگاهي طبيعت گريز، ضد دنيا ضد كار و مخالف با طبيعت انساني بود. هم چنان كه عقل و علم را هم تحقير ميكرد و آن را در تضاد با كتاب مقدس ميديد. ميگفت پاپ برتر از عقل و علم هست اگر پاپ چيزي گفت  و لو اين كه با عقل شما متناقض باشد شما بايد او را به عنوان حجت و به عنوان جانشين پيامبر و مسيح و به عنوان رئيس نهايي سلسله مراتب روحانيت كليسايي قبول بكنيد. اتفاقا" ايمان يعني همين. نبين و نفهم تا ...