تبليغاتX

گزيده مقالات علمي - فلسفي - روانشناسي - اجتماعي

آرمان و اندیشه
بهتر است به جای لعنت فرستادن به تاريكی، شمعی بيفروزي. ولو نتواني بالاي كوه بروي،در دره نمان.



 

منبع : ایرنا

مورچه ها در زمره حشراتى هستند كه به صورت دسته جمعى زيست مى كنند و ميليون ها سال فرايند تطور امور حيرت آورى را فراگرفته اند. شمارى از زيست شناسان درصدد برآمده اند با مطالعه دقيق تر در نحوه عمل اين حشرات از مدل هاى رفتارى آنان براى حل مسائلى كه مهندسان با آنها مواجه هستند، كمك بگيرند. ...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  دوشنبه نوزدهم آذر 1386  | 

جنيفر وييگاس -  مارلا واسك
ترجمه: زينب همتى   شرق – مرداد و شهریور 84

 

 معاشقه به الگوهاى رفتارى خاصى گفته مى شود كه مقدمات عادى جفت گيرى را فراهم مى آورند.  كاركرد معاشقه به طور معمول آن است كه واكنش هاى نر و ماده را همزمان كند تا جفت گيرى بتواند انجام پذيرد.  
 زنبورهاى عسل نر پيش از جفت گيرى مى رقصند و پرندگان نر نيز آواز مى خوانند اما عنكبوت هاى جهنده پيشرفته تر از اين دو عمل مى كنند. عنكبوت جهنده نر پيش از جفت گيرى آواز خوانده و در ادامه شروع به رقص پا مى كند. شيوه رفتار معاشقه در عنكبوت هاى جهنده از طرفى بسيار جالب توجه بوده و از طرفى نيز نشان مى دهد برخلاف آنچه كه در گذشته تصور مى شد عنكبوت ها داراى رفتار و روابط بسيار پيشرفته اى هستند...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیستم دی 1385  | 

از گفتگو  با دکتر جلال الدین رفیع ، دكتراى انسان شناسى از دانشگاه سوربن فرانسه و از اعضاى هيات علمى دانشكده علوم اجتماعى دانشگاه تهران و همچنين مركز تحقيقات علمى فرانسه و دانشيار گروه آموزش انسان شناسى دانشكده علوم اجتماعى .

 

با توجه به عمر موجود زنده بر روى كره زمين (چهار ميليارد سال) و عمر قديمى ترين باقى مانده هاى حيوانى (يك ميليارد سال) و سرانجام اولين مهره داران كه به ۵۰۰ ميليون سال پيش تعلق داشته اند، عمر انسان (حدود ۳ ميليون سال پيش) رقم قابل توجهى به نظر نمى رسد. به عبارت ديگر مى توان گفت


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  یکشنبه پنجم آذر 1385  | 

 

   ...چرا ما داراى آپانديس هستيم، با اينكه ظاهراً آپانديس كاركرد خاصى ندارد و بيشتر با ايجاد آپانديسيت باعث دردسر افراد مى شود؟ ... آيا بهتر نبود كه ما دندان عقل نمى داشتيم؟ چرا جنين انسانى از روزنه لگنى كوچكى به بيرون فشرده مى شود؟ چرا ما پس از ميليون ها سال انتخاب طبيعى هنوز به عفونت هاى ناشى از باكترى استرپتوكوكى حساس هستيم؟ چرا....


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  چهارشنبه دهم آبان 1385  | 

ارنست نايگل (Ernest Nagel) از پايه ريزان مكتب فروكاهي (Reductionism) در فلسفه علم است. اين مكتب فلسفى همه دستاورد هاى علوم مثل جامعه شناسى را به روانشناسى، روانشناسى را به فيزيولوژى و علوم اعصاب و اين علوم را به زيست شناسى مولكولى و زيست شناسى مولكولى را به بيوشيمى و بيوشيمى را به شيمى و شيمى را به فيزيك اتمى (مكانيك كوانتومى) قابل تحويل مى داند. فروكاهندگان معتقدند كه با حل كامل فيزيك اتمى مى توان احكام علوم غير دقيقه را استخراج كرد....


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه پنجم آبان 1385  | 

در سال ۱۸۶۰ شيميدان برجسته فرانسوى لويى پاستور مبادرت به انجام آزمايشى با استفاده از لوله هايى با اشكال عجيب و غريب نمود كه نه تنها تصورات قرون وسطايى در مورد حيات را كنار زد بلكه علت حقيقى بيمارى ها را نيز آشكار ساخت. قرن ها تصور مى كردند كه حيات خود به خود از ماده مرده مثل گوشت در حال فساد به وجود مى آيد. پاستور اين تصور را خيالى بيش نمى دانست در عوض بر اين باور بود كه آنچه كه ما مى بينيم در واقع آثار ناشى از ميكروب هاى غيرقابل ديدن يا به اصطلاح ژرم در هواست.


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه پنجم آبان 1385  | 

مارك شوارتز - ترجمه زينب همتى
Science Daily,Jul

 

هنگامى كه يك مگس سركه نر با جفت احتمالى خود برخورد مى كند رفتار معاشقه اش را با تعقيب او به اطراف آغاز كرده و آرام آرام با پايش به او ضربه مى زند. در صورتى كه نظر ماده به او جلب شود نر شروع به خواندن آواز عاشقانه براى او مى كند. در ادامه، اين آواز عاشقانه با تعدادى رفتار محبت آميز ديگر همراه شده و نهايتاً به جفت گيرى مگس سركه نر و ماده ختم مى شود...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و پنجم مهر 1385  | 

برگفته از ترجمه كاوه فيض اللهى  -  شرق

جان مينارد اسميت (J. Maynard Smith)، نظريه پرداز شهير انگليسى، استاد ممتاز دانشگاه سا سكس، عضو انجمن سلطنتى و يكى از سرشناس ترين زيست شناسان تكاملى اين قرن که در سن۸۴ سالگى درگذشت.

وی در دانشگاه كمبريج تحصيل كرد و در سال ۱۹۴۱ از همانجا به عنوان مهندس فارغ التحصيل شد. شش سال بعد از آن را صرف طراحى هواپيما كرد و سپس به اين نتيجه رسيد كه آنها بيش از حد «پرسروصدا و از مد افتاده»اند ! به همين دليل به يونيورسيتى كالج لندن رفت تا زير نظر هالدين جانورشناسى بخواند. در سال ۱۹۶۵   به سمت استاد زيست شناسى دانشگاه سا سكس منصوب شد. وی به خاطر متن شفاف و قابل فهمش در كتاب «نظريه تكامل» (۱۹۵۸) از شهرت فراگيرى برخوردار است....


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه هفتم مهر 1385  | 

از  ترجمه كاوه فيض اللهى در روزنامه شرق

 

ژاك لوسين مونو (J.monod) ( ۱۹۱۰_۱۹۷۶) در پاريس به دنيا آمد . در سال ۱۹۳۴ استاديار جانورشناسى شد و  درباره منشاء حيات به تحقيق پرداخت. در سال ۱۹۵۳ رئيس گروه زيست شيمى سلولى شد.... در سال ۱۹۷۱ مونو مدير انستيتو پاستور شد و در همان سال كتاب پرفروش «تصادف و ضرورت» را به چاپ رساند.

 او در اين كتاب استدلال مى كند كه حيات در اثر تصادف پديد آمده و در نتيجه پيامد ناگزير فشار هاى ناشى از انتخاب طبيعى به وضعيت كنونى درآمده است. اين كتاب با همين عنوان توسط "حسين نجفى زاده"  ترجمه و در سال ۱۳۵۹  منتشر شده است. متن زير قسمتي از سخنراني  اوست:


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم شهریور 1385  | 

  ترجمه كاوه فيض اللهي – روزنامه شرق

 

  متن زير ترجمه آخرين فصل از آخرين كتابي است كه چارلز داروين در زمان حياتش منتشر ساخت.   اينكه پيرمرد در پايان رو به خاك مي آورد براي بسياري از داروين پژوهان هنوز معمايي است. استفن جي گولد، تكامل دان فقيد آمريكايي، در كتاب «دندان مرغ و انگشت اسب» (۱۹۸۳) نيز سر در پي داروين مي گذارد. ريچارد داوكينز در نقد اين كتاب مي نويسد: «جايي كه ديگران متكبرانه فضل فروشي مي كنند، گولد به زير خاك مي رود تا آخرين شاهكار داروين درباره كرم ها را بستايد.» گولد مي نويسد: «كتاب كرم  داروين، كار بي خطر كم اهميتي نيست كه طبيعي داني بزرگ را پيرانه سر به خود مشغول داشته باشد.»  «ما كه فاقد دركي از تاريخ هستيم و دريافت بسيار ناچيزي از اهميت انباشتي تغييرات كوچك اما پيوسته داريم، دشوار مي توانيم دريابيم كه همين زمين زيرپاهايمان شسته و رفته مي شود؛ كه زمين زنده است و پيوسته زير و رو مي شود...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه یکم اردیبهشت 1385  | 

مارك ريدلي - ترجمه طاهره رنجبر: خلاصه شده از روزنامه شرق
Ridley, M.1981. Nikolas

 

 نيكلاس تينبرگن   يكي از بنيانگذاران رفتار شناسي نوين است.  وی در ۱۹۰۷ در هلند و در خانواده اي به دنيا آمد كه اعضاي آن به طرزي استثنايي با استعداد بودند. برادر بزرگ تر او، جان تينبرگن، در سال ۱۹۶۹ برنده جايزه نوبل اقتصاد شد و برادر كوچك ترش لوكاس، پيش از مرگ زودهنگامش پژوهش هاي زيست شناسي مهمي انجام داد. تينبرگن از همان دوران خردسالي علاقه بسياري به تاريخ طبيعي از خود نشان داد و بعدها براي فراگيري زيست شناسي

...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه یکم اردیبهشت 1385  | 

خلاق تكاملي مي كوشد بر شكاف ميان فلسفه و علوم طبيعي پل بزند. به اين ترتيب كه استدلال مي كند انتخاب طبيعي حسي اخلاقي را در انسان القا كرده است، طبعي براي نيك بودن. اگر چنين باشد اخلاق را مي توان همچون پديده اي كه ضمن تكامل موجوداتي اجتماعي و هوشمند خود به خود پديد مي آيد درك كرد و نه آن طور كه الاهي دانان يا فيلسوفان مي گويند، همچون نتيجه وحي الاهي يا كاربرد قواي ناطقه. از اين ديدگاه اخلاق به عنوان سازشي سودمند تفسير مي شود كه با فراهم ساختن امتيازي انتخابي شايستگي دارندگان خود را افزايش مي دهد. اين قطعاً با نگرش ادوارد ويلسون (E.Wilson) پدر زيست شناسي اجتماعي، تطبيق مي كند. ويلسون در فصل پاياني كتاب «سوسيوبيولوژي: تلفيق نوين» (۱۹۷۵) مي نويسد...
مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه هجدهم فروردین 1385  | 

نوشته: مارك ريدلى، ترجمه طاهره رنجبر

فون فريش بيشتر زندگي اش را در فصل سرما وقف مطالعه ماهيان و عمدتا آنبوس ها و در فصل گرما صرف بررسي زنبورهاي عسل در منزل خانوادگي اش در برونويكل كرد.بدون ترديد شهرت علمي چشمگير فون فريش با پژوهش هاي شگرف و هوشمندانه او بر روي استعدادها و قابليت هاي حسي و رفتاري زنبور عسل پيوندي مستقيم دارد. با آنكه او تقريبا از همان كودكي به زنبورها علاقه مند شده بود اما ...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و نهم اسفند 1384  | 

 رابرت ساپولسكي - از ترجمه كاوه فيض اللهي : Natural History, Dec.2001   

 

... در گونه هايي كه تشكيل جفت هاي تك همسر مي دهند (نظير قو ها كه تا پايان عمر با هم مي مانند يا ميمون هاي تك همسر آمريكاي جنوبي) مطلوب ترين ويژگي  يك جفت بالقوه براي ماده ها، شايستگي پدري است. در بسياري از اين گونه ها نرهاي مشتاق مهارت هاي پدري شان را به نمايش مي گذارند: براي مثال، مرغ عشق هاي نر كرم مي گيرند و وانمود به خوراندن آن به ماده دلخواه مي كنند


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه پنجم اسفند 1384  |