تبليغاتX

گزيده مقالات علمي - فلسفي - روانشناسي - اجتماعي

آرمان و اندیشه
بهتر است به جای لعنت فرستادن به تاريكی، شمعی بيفروزي. ولو نتواني بالاي كوه بروي،در دره نمان.



پارادوكس ها  استدلالا تي ظاهراً معتبرند كه بر پايه مفروضات ظاهراً درست بيان شده و به يك تناقض يا نتيجه غلط منجر مى شود. پارادوكس نشان مى دهد كه يا اصول استدلال يا فرض هايى كه استدلال بر آن ها استوار است غلط هستند و وقتى حل مى شود كه اصول يا فرض هاى اشتباه به وضوح مشخص و رد شده و يا تكنيك هاي استدلال اصلاح شود . پارادوكس دروغگو يكى از معروف ترين پارادوكس هاست. «چيزى كه الان مى گويم غلط است.»

 برگرفته از مقالات "مريم جعفرى اقدم"  در روزنامه شرق  


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  یکشنبه هفتم بهمن 1386  | 

 

... شايد شروعي براي دوران جديد بشقابهاي پرنده را بتوان سالهاي ۱۹۴۶ و ۱۹۴۷ دانست . در اين سالها که جامعه انساني از پيشرفتهاي علمي و فني خود کاملا به وجد آمده بود؛ به يکباره گزارشهاي فراواني از مشاهده اجرام پرنده ناشناس در گوشه و کنار آمريکا و اروپا منتشر شد . در ابتدا گمان مي شد اين اجرام نوعي ابزار پروازي جديد و ساخت شوروي سابق است که اينک در آغاز جنگ سرد قرار است نقش جاسوسهاي هوايي بلوک شرق را بر عهده گيرد


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  چهارشنبه نهم آبان 1386  | 

  Scientific American Mar 2002  ، مترجم : ؟؟

در سال 1950 ، مارتين گاردنر در باره آنهايي كه امروزه شبه دانشمندان ناميده مي شوند ، مقاله اي با عنوان

 « دانشمندان گوشه گير »   به چاپ رساند اين مقاله نخستين اثر گاردنر با ماهيت شك آوري بود.

در سال 1952 اين مقاله را بسط داد و به شكل كتابي با عنوان «به نام علم» و زير عنوان توصيفي « پژوهشي سرگرم كننده در باره كاهنان بزرگ و پرستندگان علم در گذشته و حال » به چاپ اين رساند ...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  شنبه سی ام تیر 1386  | 

              

Philosupher,s Magazine, Oct. 2004

 نوشته: ماتيو ايرديل   -  ترجمه: على ملائكه

 

«تفسير كپنهاك» از نظريه كوانتوم از هنگامى كه براى اولين بار در ۷۰ سال پيش تكوين يافت، عامل اختلاف نظر فراوان بين فيزيكدانان و فيلسوفان بوده است.
«نيلس بور» فيزيكدان دانماركى، معمار اصلى اين نظريه، واكنش نمونه اى به اين نظريه را چنين خلاصه كرده است: «هر كسى از نظريه كوانتوم تكان نخورد آن را نفهميده است.»


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم تیر 1386  | 

از كتاب "زندگي سراسر حل مسئله است" ، 1958پوپر ،  ترجمه شهريار خواجيان

 

يك كشور به لحاظ سياسي آزاد محسوب مي شود ، اگر نهاد هاي سياسي آن اين امكان را در عمل به شهروندان خود بدهند كه دولت را بدون خونريزي عوض كنند و اين به شرطي است كه اكثريت شهروندان خواستار چنين تغييري باشند. به عبارت ديگر زماني ما آزاد هستيم كه بتوانيم بدون خونريزي از شر حكام خود خلاص شويم.


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هفتم خرداد 1386  | 

حوزه هاي معدودي از پژوهش علمي وجود داشته اند كه مانند نظريه كوانتوم تاثير عميقي بر فلسفه داشته باشند. دليل امر به اين حقيقت مربوط مي شود كه در دنياي مكانيك كوانتوم، قوانين فيزيك كه براي هر كسي آشنا هستند ديگر عمل نمي كنند، در عوض احتمالات هستند كه بر رويدادها حكم مي  رانند.

آلبرت اينشتين، برخلاف بور، نه تنها از برخي از استلزامات نظريه كوانتوم تكان خورده بود، بلكه از آنها هراسان بود. چنانچه مشهور است او با عدم قطعيت كوانتومي با همين اظهارنظر صريح مخالفت مي كرد كه: «خدا تاس نمي اندازد.» ...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم خرداد 1386  | 

برگرفته از ترجمه كاوه فيض اللهي 

 

مي گويند گاوس، رياضيدان بزرگ آلماني وقتي خبر از مشاهده سياره هشتم در منظومه شمسي داد، هگل، فيلسوف پرآوازه هموطنش، در اعتراض و تمسخر پاسخ داد چنين چيزي از محالات است. ساختار منظومه شمسي با هفت سياره به كمال خود رسيده و وجود سياره هشتم قابل تصور نيست!

استيلمن دريك  نويسنده كتاب مشهور «زندگي نامه علمي گاليله»  معتقد است از آنجا كه فلسفه به مثابه رويكردي به تبيين جهان، به لحاظ ترتيب زماني ميان دين و علم مي نشيند، پس طبيعي است كه فلسفه در ابتدا دنباله رو دين و راهبر علم بوده باشد...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه نوزدهم آبان 1385  | 

 

برگفته از روزنامه شرق

 

ويلارد ون اورمن كواين  (W.V.Quine)  به همراه ويتگنشتاين، مارتين هايدگر و جان را لز، از مورد استنادترين فيلسوفان قرن بيستم است. مى توان او را، با نفوذترين فيلسوف تحليلى نيمه دوم قرن بيستم ناميد و چنان تاثيرى در استعلاى فلسفه تحليلى داشت كه به او لقب «فيلسوف فيلسوفان»  دادند.

 او  در سال ۱۹۰۸ در آمريكا به دنيا آمد. پدرش كارمند و مادرش  معلم بود. تحصيلات دانشگاهى  را با رشته رياضى آغاز كرد و در ۱۹۳۰ ليسانس را دريافت كرد. استعدادها و علائق متنوع او از يك طرف در رياضيات، علوم و روانشناسى و از جانب ديگر در زبان، ادبيات و شعر نهايتاً او را به جانب فلسفه كشاند....


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  یکشنبه شانزدهم مهر 1385  | 

مقاله زير تاريخچه مختصري از  نحوه شكل گيري و انحلال اين حلقه  به قلم  دكتر احمد رضا همتي است كه در صفحه انديشه  روزنامه شرق در 12 و 13 خرداد 83  ارائه شد :

 

 در سال ۱۹۰۷، جمعى دانشجوى پرشور، هر پنجشنبه شب در كافه اى قديمى در شهر وين گردهم جمع مى شدند تا درباره علم و فلسفه بحث كنند، آنها به شدت تحت تأثير «ارنست ماخ» بودند.«ماخ»، كرسى تاريخ و نظريه علم استقرايى در دانشگاه وين را بر عهده داشت. او يك دايره المعارف سيار بود و به شعب مختلف و متنوع علوم احاطه داشت. كار عمده او...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه چهاردهم مهر 1385  | 

 

مايكل شرمر (M.Shermer) ناشر و بنيانگذار مجله «اسكپتيك» به معناى شك آور، مدير انجمن شك آوران، نويسنده ستون ماهنامه اى به همين نام براى «ساينتيفيك امريكن»، مهمان مجموعه سخنرانى هاى شك آورى در كلتك (موسسه تكنولوژى كاليفرنيا) و توليدكننده برنامه تلويزيونى خانواده فاكس به نام «در جست وجوى ناشناخته ها» است. از وى تاكنون چندين كتاب منتشر شده است. از جمله «علم خير و شر»، «چگونه باور مى كنيم»، «چرا مردم اعتقادات عجيب و غريب دارند» و «در سايه داروين».

از نوشته های  مايكل شرمر -   ترجمه: كاوه فيض اللهى

 


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  شنبه یکم مهر 1385  | 

خلاصه مقاله " مايكل شرمر"  نويسنده ستون Skeptic در مجله ساينتيفيك آمريكن  - ترجمه على ملائكه

 

ريچارد فينمن ، فيزيكدان مشهور و برنده جايزه نوبل ، در زمان دانشجویی اين چنين نوشت : «حيرت مى كنم كه چرا. حيرت مى كنم كه چرا./ حيرت مى كنم كه چرا حيرت مى كنم/ حيرت مى كنم كه چرا حيرت مى كنم!...»   اين حيرت زدگى، و فراحيرت زدگى، ما را به كانون آنچه كه فرانسيس كريك ژنتيك دان و دانشمند علوم اعصاب «مسئله اصلى حل نشده زيست شناسى» مى نامد مى برد يعنى: توضيح اينكه چگونه ميلياردها ماده شيميايى در حال مبادله تجريباتى ذهنى مانند خودآگاهى، هوشيارى و آگاهى از اينكه ديگران خودآگاه و هشيارند مى انجامد.


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه دهم شهریور 1385  | 

 در بعضي مناطق سنگها به طور طبيعي به شکل هاي منظم دور هم چيده مي شوند. اين دايره هاي جادويي شايد در ظاهر کمي عجيب باشد ؛ ولي دايره هايي که   به هيچ وجه ساخته دست انسان نيست ؛ بلکه اين خود سنگها هستند که سبب شکل گيري چنين آرايشي مي شوند. دانشمندان اين پديده حيرت آور را که در قسمتهايي از آلاسکا و جزاير نروژي «اسپيتبرزن» قابل مشاهده است ، خود ساماندهي سنگها ناميده اند.
مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه دهم شهریور 1385  | 

گزیده  سخنان ارنست مایر- از   ترجمه كاوه فيض اللهي – روزنامه شرق

Mayer-1982,1988,1997

 

اين فرض كه «فروكاستن» نظريه ها و مفاهيم تمام علوم ديگر، از جمله زيست شناسي(*)  به نظريه ها و مفاهيم علوم فيزيكي بايد امكان پذير باشد از روزگار گاليله و دكارت به وضوح نه تنها بر فلسفه بلكه بر خود علم نيز سايه انداخته است. اما طي ۲۰۰ سال گذشته هرچه بررسي  سيستم هاي زنده پيشرفته تر شده تفاوت ميان سيستم هاي زنده و سيستم هاي بي جان آشكارتر شده است، فارغ از آنكه سيستم بي جان چقدر پيچيده و جاندار چقدر ساده باشد. تلاش براي «فروكاستن» سيستم هاي زيست  شناختي به سطح فرآيندهاي ساده فيزيكوشيميايي با شكست روبه رو شده زيرا...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه یکم اردیبهشت 1385  | 

 Scientific American, Sep.2003

 ترجمه كاوه فيض الهي  - شرق

 

 انقلابي كه در توانايي انسان در شناسايي و دستكاري ژن رخ داد،  انواع گوناگوني از بحث هاي اخلاقي را برانگيخت اما انقلابي ديگر، يعني انقلاب در علوم مغز، كه به همان اندازه ژرف و بنيادي است، به طرز حيرت انگيزي مورد بي توجهي قرار گرفته است.


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه یکم اردیبهشت 1385  | 

  تحليل سيستم هاى سياسى و نتايج انقلاب بيوتكنولوژيك به سختى با يكديگر ارتباط دارند. تنها نقدى كه من مجبور بودم بر نظريه پايان تاريخ خودم بپذيرم، اين واقعيت است كه تاريخ طبيعتاً از طريق علوم طبيعى و فن آورى مدرن به پيش خواهد رفت. تاريخ تنها در صورتى مى تواند به پايان برسد كه اين نيروى متحركه نيز، متوقف شود. قرن بيست و يكم، قرن بيولوژى خواهد بود. به همين دليل است كه ما ناگزيريم به تأثير بيوتكنولوژى مدرن بر سياست و دوام بشريت بينديشيم.


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه هجدهم فروردین 1385  | 

بارها شنيده ايم كه مى گويند، فلان چيز را علم ثابت كرده است، فلان كار شما غيرعلمى است و... واژه هاى علم و علمى، آن قدر براى ما ملموس هستند كه تامل و تفكر در باب علمى بودن يا نبودن، كارى عبث به شمار مى آيد.اينكه چه چيزى علم است يا علم دروغين كدام است، روش علمى چيست، و يا اصلاً چيزى به نام روش علمى وجود دارد و بسيارى سئوالات مشابه ديگر، سال هاست كه فكر دانشمندان را به خود مشغول داشته است و فيلسوفان علم در اين باره سخنان فراوانى بيان كرده اند كه گاه با هم متناقض بوده است.

 

مقاله زیر سعی می کند  این مفاهیم  را بزبان ساده روشن کند . این مقاله توسط  آقای "احمد رضا همتی مقدم" و براساس مطالب  سایت www.fact_index.com  تهیه شده است . قسمتهای 1 الی 9 بدون تغییر از حاشیه صفحه علمی روزنامه شرق  در روزهای 6 و 8 و 13 و 15 و 17 و23 و 25 و 29  تیر و 11مرداد  برداشت شده است. این مقاله توسط  آقای "احمد رضا همتی مقدم" تهیه شده است . قسمتهای 10 الی 18 بدون تغییر از حاشیه صفحه علمی روزنامه شرق  در روزهای 13 و 15 و 19 و 27 و 29 و 31 مرداد  و 1 و 2 و 3  شهریور برداشت شده است.

 


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه یازدهم فروردین 1385  | 

برگرفته از سایت  اندیشکده وحید -  ترجمه وحید وحیدی مطلق - سخنراني ري كورزويل

 

متن زیر خلاصه مصاحبه با آینده نگر "ري كورزويل" – فارغ التحصیل " روند يابي فنآوري" است . وی در حوزه هاي رايانه، الكترونيك، مخابرات، فنآوري هاي زيستي مانند تصوير برداري ژنتيك، مهندسي معكوس مغز انسان، نانو فنآوري و همچنين پیش بینی آهنگ تغييرات پارادايم ها مطالعه می کند. او مدعی است:  

" به كمك اين پيش بيني ها مي توانم فنآوري هاي قرن جديد را ابداع كنم چون مي دانم كه در سال هاي 2010، 2020 يا 2030 وضعيت فنآوري ها ، ارتباطات، اندازه فنآوري، و دانش ما درباره مغز انسان چگونه خواهد بود. با اينكه هنوز قادر به ابداع اين فنآوري ها نيستیم اما مي توانم كمابيش آنها را توصيف كنم."

 

 


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه یازدهم فروردین 1385  | 

خلاصه مقاله الكس تراكوتينيو - ترجمه آزاده دارابى مقدم

خلاصه مقاله کارل زيمر -  ترجمه: حميد زنگنه- منبع: باشگاه انديشه

و دیگر خبرهای علمی ...

 

در پشت درهاى آزمايشگاه ها، دانشمندان در تلاشند راهى براى از بين بردن پيرى، بيمارى و درد بيابند. اما آيا ما در حال تغيير انسان نيز هستيم؟ خوك ها شبيه سازى مى شوند تا پيوند اندام هاى آنها افراد در حال مرگ را نجات دهد. متخصصان، قطعات كامپيوترى را در مغز، براى غلبه بر فلج مغزى، كار گذاشته اند. جنين هاى انسانى توليد و پس از استفاده از ساختمان ژنتيكى شان، از بين برده مى شوند. زمانى اين وقايع تنها در داستان هاى علمى _ تخيلى ديده مى شد، اما اكنون...
مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  جمعه یازدهم فروردین 1385  | 

هنگامي كه خبر كلونينگ انسان اعلام شد، رهبران سياسي و مذهبي آن را به منزله توهيني به «شأن انسان» محكوم كردند. معمولا اين قبيل لفاظي ها به طور غيرمنتظره اي در همه جا ظاهر مي شوند. فرانسيس فوكوياما (1)، دانشمند علوم سياسي، هشدار مي دهد كه مهندسي ژنتيك و داروهاي داروي ضد افسردگي ، نشانه مرحله «پسا انساني» تاريخ است.
مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم دی 1384  | 

چند نمونه از توانايي هاي تكنولوژي آينده :

1- پرواز

  در آزمايشگاهي در ژاپن يك كشتي گير 130 كيلويي   سوار  يك صفحه فلزي ميشود كه در فاصله چند سانتي متري معلق مي ماند. همه اين كارها توسط مگنت هاي ابررسانا صورت مي گيرد. مگنت ها بعضي از فلزات همانند آهن را به سمت خود مي كشند، اما بعضي فلزات ديگر همانند آلومينيوم را از خود مي رانند...  


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم دی 1384  | 

شك آوري يك روش است نه يك ديدگاه. اين تعريفي است كه مايكل شرمر، ناشر مجله اسكپتيك و مدير انجمن شك آوران (اسكپتيكس) از شك آوري ارائه مي كند. اسكپتيك به معناي شك آور نام فصل نامه اي است كه از سال 1994 توسط انجمن شك آوران منتشر مي شود. اين انجمن سازماني است علمي و آموزشي متشكل از محققان، دانشمندان، تاريخدانان، جادوگران، استادان و معلمان و هركس كه درباره ايده هاي انقلابي و ترويج علم كنجكاو باشد.
مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم دی 1384  | 

از وبلاگ ساربان سر گردان

 mahdi1982.persianblog.com


آيا ايمان قابل قبول است؟ آيا ايمان مي‌تواند عقلاني باشد‌؟آيايقين مطلق ممكن است‌؟ و اگر چيزي را اثبات كرديم تا ابد حقيقت دارد‌؟ و يا آنكه ما بيش از دو هزارسال است كه اشتباه كرده‌ايم و “شك” با‌يد اساس زندگي‌‌مان باشد...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم دی 1384  | 

رابرت لارنس كوهن-آمريكن ساينتيست - سپتامبر 2003

برگردان: علی محمد طباطبايی -  سايت ايران امروز

 

آيا جستجوی دانش ناب در جهانی مملو از كمبود و منازعه عاقلانه و منطقی است؟ با اين همه محروميت بر روی سياره‌ی زمين چرا بايد منابع هنگفتی برای چيزهايی از قبيل جايگزين كردن تلسكوب فضايی هابل با تلسكوبی جديد هزينه كرد تا مثلاً بتوان با آن اولين ستاره‌ها و كهكشان‌ها در جهان را مشاهده نمود؟


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم دی 1384  | 

 ترجمه: اميد مهرگان و سيد احسان لواساني 

 از نظر فرانسيس بيكن ، علم بايد با شك آغاز كند تا بدين ترتيب به يقين دست يابد. اين سخن، در حكم پارادوكسي است كه هنوز هم به سوءفهم در خصوص بيكن و علم مي انجامد. منتقدان علم مدرن خود را شكاكان مي نامند، زيرا آنها جسارت به پرسش گرفتن آموزه هايي را دارند كه دير زماني است پذيرفته و تأييد شده اند. ولي شكاكيت به منزله يك روش، صرفا عزمي براي مخالفت نيست.  پيش فرض وجود اشتباه و خطا پذيري است كه علم برپايه آن استوار است. اين پارادوكس را نخست فرانسيس بيكن در «ارغنون جديد» (1620) پيش نهاد...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  شنبه بیست و چهارم دی 1384  | 

 

   ترجمه‌ى فارسى سخنرانى « مدينه‌ى فاضله و قهر»  كارل ريموند پوپر Karl R. Popper  ،  كه در انستيتوى هنرهاى بروكسل، در ژوئن ١٩٤٧  ،   نخست در مجله‌ى كيان، شماره‌ى ٤٥، به چاپ رسيده است. 

  

بسيارند كسانى كه از كاربرد خشونت بيزارند و بر اين باورند كه مهمترين و درعين حال پراميدترين وظيفه‌ى ما بركندن ريشه‌ى تجاوز و خشونت از پهنه‌ى جهان و يا دست كم از ميان برداشتن پليدترين چهره‌هاى آنست. اذعان دارم كه من نيز از شمارِ مخالفان اميدوارِ خشونتم. نه بدان سبب كه تنها از آن بيزارم، بلكه...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و دوم دی 1384  | 

نوشته:  بهرام محيی

اين جملة معروف سقراط: «می دانم که هيچ نمی دانم» بی ترديد در شيوة تفکر پوپر نقش بزرگی داشته است. پوپر بر اين نظر است که حل هر مسأله ای به پيدايش مسألة تازه ای منجر می گردد و هر چه انسان بيشتر دربارة جهان بداند، معرفت او نسبت به آنچه که نمی داند آگاهانه تر و صريح تر است و لذا نادانی انسان را پايانی نيست. پوپر اين عقيدة خود را در جملات زيبايی به اين صورت بيان می کند:...


مطلب كامل را اينجا بخوانيد
+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم دی 1384  |