تبليغاتX

گزيده مقالات علمي - فلسفي - روانشناسي - اجتماعي

آرمان و اندیشه
بهتر است به جای لعنت فرستادن به تاريكی، شمعی بيفروزي. ولو نتواني بالاي كوه بروي،در دره نمان.



 

گروه دکتر فيشر به تجزيه و تحليل بيش از 3هزار تصوير MRI از مغز دانشجويان هنگامي که عکس شخص مورد علاقه خود را مي ديدند، پرداخت . نتايج اين بررسي ها نشان داد هنگامي که اين افراد به عکس مزبور نگاه مي کردند ، الگوي فعاليت مغزي آنها کاملا متفاوت از وقتي بود که عکس يک دوست صميمي را مي ديدند. تصاوير MRI نشان داد حس عشق قسمتهايي از مغز را فعال مي کند که تمرکز گيرنده هاي دوپاميني در مغز بسيار بالا است . دوپامين ، ترکيب شيميايي اي است که در ارتباط نزديک با حالتهاي سرخوشي ، ميل شديد و پايدار  مي باشد. زيست شناسان مقادير بالاي دوپامين را با افزايش تمرکز، افزايش فعاليت بدني ، افزايش حافظه کوتاه مدت ، کم خوابي و تلاش در جهت رسيدن به هدف مرتبط مي دانند. دکتر فيشر مي گويد: بررسي ها نشان مي دهد هنگامي که افراد عاشق مي شوند، علايم ناشي از افزايش دوپامين در آنها ديده مي شود که شامل افزايش انرژي ، احساس نياز کمتر به خواب يا غذا و افزايش تمرکز است . محققان به مقايسه اين تصاوير با تصاوير MRI مغز افراد در شرايط عاطفي و احساسي متفاوت پرداخته اند که از جمله احساس شادي ، احساس رضايت ، حس ارتباط با يک دوست و حس عشق بود. نتايج نشان داد که حس عشق از تمام احساس ديگر متفاوت است ؛ در واقع اين حالتي است که احساس مثبت زيادي با هم و در يک لحظه بروز مي کنند. … روانپزشکان طي مطالعات متعددي نشان داده اند بسياري از زوجهاي جوان اغلب همسر خود را ايده آل تصور کرده ، فضايل او را بزرگنمايي مي کنند و در عين حال عيوب او را توجيه کرده و کم اهميت نشان مي دهند. اين نحوه تعبير از شخصيت طرف مقابل که به نام تاثير عينک خوشبيني ناميده شده است ، اغلب با قضاوت دوستان و خانواده در مورد آن شخص متفاوت است . روان شناسان تاکيد مي کنند اگر چه اين نحوه نگرش به طرف مقابل گاهي ممکن است موجب عدم دقت کافي در انتخاب همسر شود، ولي در عين حال داشتن چنين ديدي در مورد همسر و ايده آل دانستن او براي دوام توام با موفقيت زندگي زناشويي ضروري بوده و از اين جهت يک حسن به شمار مي رود. اگر شما نتوانيد گاهي عيوب همسرتان را ناديده بگيريد، قادر به ادامه موفقيت آميز رابطه خود نخواهيد بود. محققان علوم روانپزشکي معتقدند عشق را بايد همچون دارويي درنظر گرفت که ديد افراد را به مسائل تغيير داده و به آنها اجازه مي دهد خطر کنند و کارهايي را انجام دهند که در غير اين صورت انجام نمي شد. نيروي ناشي از عشق ، ايده آل دانستن همسر و خوشبختي ناشي از آن ،  امکان حل مشکلات زندگي زناشويي و حل و فصل مشاجرات بين زوجين را خواهد داد. سوالي که در اينجا مطرح مي شود، اين است که اجزاي يک زندگي مشترک با دوام و موفق کدامند؟ براي يافتن پاسخ اين سوال ، دانشمندان يک گروه شامل 168زوج را که در سال 1981 ازدواج کرده بودند، بررسي کردند. نتيجه بررسي ها نشان داد ايده آل پنداشتن همسر مي تواند منجر به ايجاد زندگي زناشويي توام با احساس خوشبختي شود. افرادي که مي توانند اين ديد مثبت را در زندگي داشته باشند و همواره نکات مثبت همسر خود را مورد توجه قرار دهند و او را با هيچ شخص ديگري مقايسه نمي کنند، زندگي مشترک توام با موفقيت و احساس خوشبختي خواهند داشت . با اين ديد، عشق پذيرفتن شخص با تمام خوبيها و بديهاي اوست . اين نوع از دوست داشتن يک تصميم است . شخص تصميم مي گيرد که ديگري را با چشمان باز و بدون قيد و شرط با همه خوبيها و بديهايش بپذيرد. در اين نگرش عيوب طرف مقابل ديده و پذيرفته مي شوند و شخص تمام محبت ، عشق و توجه خود را به زندگي با يک نفر و براي هميشه معطوف خواهد کرد.

 

 

همدردی

آمادگي و توانايي درك احساسات ديگران و همدردي با آنها يكي از بحث هاي پيچيده علم روانشناسي است. «من همدرد تو هستم و به همراه تو رنج مي برم...» اينكه اين سخنان تنها حرف هايي توخالي نيستند و ما واقعا قادريم درد و رنج ديگران را به شيوه اي درك كنيم كه گويي ما به شخصه آن را حس مي كنيم، از طريق نتايج يك سري از كارهاي پژوهشي در كشور بريتانياي كبير اثبات شده است. تحقيقات نشان داده اند كه احساس همدردي براي رنج هاي ديگران تا حدود زيادي همان بخش هايي از مغز انسان را تحريك مي كند كه در صورت بروز آلام شخصي نيز به كار گرفته مي شوند. در اين زمينه خانم تينا سينگر (T.Singer) و تيم تحقيقي كالج دانشگاهي لندن در مجله علمي …Science گزارش مي دهد:
اين سلسله مطالعات بخشي از يك شاخه پژوهش هاي در حال رشد هستند كه به يافتن پاسخي براي اين پرسش مي پردازند: چگونه و تا چه حد انسان ها قادرند احساسات ديگران را درك كنند، با تجارب آنها همراهي داشته و آنها را بفهمند؟

كارشناسان مغز و اعصاب براي انجام مطالعات خود، از ۶۰ زوج عاشق دعوت به عمل آوردند. با اين فرض كه عشاق احساس همدردي شديدي نسبت به يكديگر دارند. از مغز خانم هاي شركت كننده در اين سري تحقيقات، با كمك امواج الكترومغناطيسي، تصاويري تهيه شدند كه نمايش ۳ بعدي بخش هاي مختلف مغز را ممكن مي سازند. همزمان بااينكه خانم ها و يا معشوق آنها به وسيله شوك هاي الكتريكي خفيفي كه به دستان آنها وارد مي شد، مورد آزار قرار مي گرفتند با كمك اين تصوير برداري الكترومغناطيسي فعاليت هاي مغزي آنها نيز ثبت مي شد. اين خانم ها در حين انجام آزمايشات قادر نبودند چهره معشوق خود را ببينند و تنها از طريق يك سيستم آيينه اي تصوير دست او نمايان بود. علاوه بر اين فرد تحت آزمون با كمك يك صفحه تلويزيوني با خبر مي شد كه آيا او و يا معشوقش، يك شوك الكتريكي دريافت كرده و آيا اين شوك خفيف بوده يا قوي و يا دردناك.

وقتي كه خانم مزبور با يك شوك دردناك مواجه مي شد اين شوك بخش هاي متفاوتي از مغز او از جمله تالاموس، بخش هايي از هيپوتالاموس و همچنين قسمت هايي در كورتكس را به فعاليت مي انداختند. اما وقتي كه معشوق او با شوك الكتريكي مواجه مي شد هرچند اين قسمت هاي مغز فعال مي شدند ولي سلول هاي حساس كورتكس، كه محل بروز درد در بدن را دقيقآ رديابي كرده و آن را ثبت مي كنند، بي عمل باقي مي ماندند. البته، شدت بروز واكنش ها، در مورد هر خانم متفاوت بود. به عقيده دكتر سينگر هر چه ارتباط احساسي بين زوج ها قويتر بود، واكنش آنها نيز شديدتر مي بود. علاوه بر اين طبق نتايج اين تست خانم هايي كه از يك حس همدردي عميق تري برخوردار بودند رنج بيشتري را متحمل مي شدند. كارشناسان از اين آزمايشات به دو نتيجه دست يافتند: از يك سو، زماني كه در حضور يك انسان، ديگران متحمل درد و رنج مي شوند، مغز، طبق الگوي مشخص احساس درد، به فعاليت مي پردازد. از سوي ديگر اينكه، شبكه درك آلام از دو بخش متفاوت تشكيل مي شود، كه با تاثير بر يكديگر عمل مي كنند، يك بخش روحي و يك بخش جسمي

 

ما معمولا با کسی که دوستش داریم احساس همدردی و همدلی می کنیم.  پژوهشگران ثابت کرده اند که هنگام بروز چنین احساسی دقیقا همان مناطقی از مغز ما فعال می شود که زمانیکه ما خودمان درد را تجربه می کنیم فعال می شوند. به گفته متخصصان اعصاب انگلستان در طول این گونه همدلی تنها نقاطی که مسئول احساسات درد در مغز ما هستند تحریک می شوند. اینها همان مناطقی هستند که زمانی که شما پیشاپیش منتظر درد و رنج هستید فعال می شوند. در واقع شما به خاطر درد و رنج دیگران احساساتی می شوید . هر چند که خود شما صدمه ندیده باشید.

پژوهشگران در دانشگاه کالیفرنیا 160 زوج را در  این زمینه مورد بررسی قرار دادند . به یکی از زوجین شوک الکتریکی یک ثانیه ای داده و در همان لحظه از مغز طرف دیگر به شیوه ام.آر.آی  تصویر برداری کردند.

 

 

 

انزوا :  هچنین تحقيقات  دانشمندان نشان مي دهد كه پاسخ مغز انسان به انزوا و محروميت هاي اجتماعي، مشابه پاسخ مغز به آسيب هاي فيزيكي است. در اين تحقيق، محققان از تعدادي داوطلب خواستند تا به يك بازي رايانه اي مشغول شوند. اين بازي رايانه اي طوري طراحي شده بود كه آنها را دچار احساس محروميت اجتماعي كند و در همين حين از مغز اين افراد تصويربرداري شد. تصويربرداري از مغز اين افراد نشان داد كه احساس محروميت و منزوي شدن درست ناحيه اي از مغز انسان را تحريك مي كند كه در هنگام درد فيزيكي تحريك مي شود. دانشمندان عقيده دارند كه اين مطالعه نشان دهنده ميزان اهميتي است كه مغز انسان براي روابط اجتماعي قايل مي شود. محققان دانشگاه «كاليفرنيا» در «لس آنجلس» از دستگاه «ام آرآي» براي تصويربرداري از مغز داوطلبان استفاده كردند. با استفاده از اين شيوه تصويربرداري مي توان ميزان تغييرات جزيي در جريان خون در نقاط مختلف مغز انسان را بررسي كرد.

تصاوير تهيه شده نشان داد كه ناحيه «كمربند قدامي پوشش كورتكس» مغز (cortex cingulate Anterior) كه پيش از اين مشخص شده بود با پاسخ مغز به احساس ناخوشايند درد در ارتباط است، در هنگام محروميت اجتماعي تحريك مي شود. به گفته دانشمندان احتمالا برخي ساختارهاي عصبي كه در احساس دردهاي فيزيكي نقش دارند، با تجربه محروميت و انزواي اجتماعي مرتبط هستند. انسان ها و حيوانات در هنگام از دست دادن تكيه گاه هاي اجتماعي خود احساس ناراحتي مي كنند. به گفته دانشمنداني كه در اين مطالعه شركت داشته اند، با توجه به وابستگي شديد نوزادان پستانداران به والدين شان، يكسان بودن ساختارهاي فعال در دستگاه عصبي پستانداران در هنگام احساس محروميت اجتماعي و دردهاي فيزيكي، از لحاظ حفظ بقا براي پستانداران اهميت زيادي دارد.

 

+ نوشته شده در  شنبه نهم تیر 1386  |