متن زیر از سخنراني دكتر محمد ضيمران در شانزدهم دي ماه که  در "خانه كتاب" ارائه می شود .

... ژيل دلوز مطالعات تاريخي خود را بيشتر براساس شخصيت پژوهي انديشمنداني كه در حوزه فلسفه نقش بسزايي داشتند، دنبال كرد و كوشيد تا راه تازه اي را در تفسير فلسفي از انديشه هاي اين بزرگان عرضه كند. به همين دليل نوع نگاهش با نگاهي كه در فلسفه سنتي رايج بود، تفاوت داشت. او به جاي پرداختن به موازين و اصول اوليه، كار را از ميان گستره فلسفه آغاز كرد. او حتي تفكيك ميان دال و مدلول، جوهر و عرض، وحدت و يگانگي و... را در چارچوب مباحث فلسفي مورد انتقاد قرار داد. به زعم او جهان چيزي نيست جز صحنه تحرك، پويايي و تكاپوي پايداري كه در برخوردها و صيرورت ها متبلور مي شود. بنابراين بيشتر فلاسفه از دوران سقراط به بعد، در حقيقت موميايي گراني بودند كه انديشه را به صورت منجمد، خشك و متصلب عرضه كردند و از هرگونه پويايي جلوگيري نمودند. به همين جهت او طرح فلسفي خود را در قالب مفهومي گياه شناختي با عنوان «ريزوم» عرضه كرد....

 دلوز روش معمول و متداول تاريخ نگاري فلسفه غرب را به چالش گرفت و مدعي شد كه مورخان فلسفه غرب با نگاهي محدود و از دريچه اي بسيار تنگ به فلاسفه گذشته مي نگرند از اين رو به نوشتن انديشه هاي فلاسفه اي چون هيوم، كانت، اسپينوزا، نيچه، برگسون و لايب نيتس همت گماشت.

او دو انتقاد عمده به سبك و موضع نهادين تاريخ فلسلفه غرب وارد كرد. نخست به سياست سنت ايراد گرفت و گفت: تاريخ فلسفه همواره عامل اصلي قدرت در فلسفه و انديشه بوده و پيوسته نقش سركوبگر را ايفا نموده است. چگونه مي توان بدون خواندن آثار افلاطون، دكارت، كانت و هايدگر و... راجع به آنها انديشيد؟ تصوير انديشه اي كه فلسفه ناميده مي شود، به صورتي تاريخي شكل گرفته است و همواره مي كوشد مردم را از فكر كردن و انديشه اصيل باز دارد.
 دومين انتقاد دلوز به سبك سنتي و ديرين تاريخ فلسفه وارد شده است و به خصوص نحوه تربيت متخصصان اين رشته را به نقد مي كشد. وي مدعي است كه بايد فلاسفه را از انديشيدن و تامل در باب پديده ها بازداشت. كار فيلسوف خلاقيت و آفرينندگي است و نبايد به تامل محدود شود. به گمان او اين آفرينندگي در قياس با ساير نويسندگان، شكل تصويرگري را به خود مي گيرد. تاريخ فلسفه از نظر او رشته اي تاملي نيست بلكه بايد همچون نگارگري و تصويرپردازي در نقاشي به خلق تصاوير ذهني و فكري بينجامد. همان گونه كه در نقاشي چيزي از جهان خارج را تجسم مي بخشيم، در تاريخ فلسفه نيز بايد به چنين شگردي دست بزنيم. از نظر او پژوهنده فلسفه بايد از انديشه متفكران پيشين الهام گيرد و با توليد مفاهيم تازه، زمينه انديشه و حيات نوين را فراهم آورد و لاجرم فصل جديدي را در گستره انديشه و  زيست بشري فراهم سازد...

 دلوز، اسپينوزا را شاهزاده فلاسفه مي داند. وی مدعي است كه بزرگي اسپينوزا را مي توان براساس دو جلوه اصلي تجربه گراي در انديشه او ارزيابي كرد. او اين دو عامل را در يك حركت جمع كرده است. نخست آنكه امر استعلايي را در فلسفه خود مردود اعلام مي كند و در عوض به حلول و درون بود روي مي آورد، ديگر آنكه اسپينوزا به نقد اخلاق به صورتي متفاوت نگاه مي كند. از نظر اسپينوزا نيك و بد پندارهايي است كه از جهان بيني و رويكرد اخلاقي ناشي مي شود و چنين رويكردي قدرت عمل ما را تنزل مي دهد و تجربه احساسات عسرت بار را در ما بر مي انگيزد. به هر تقدير درنظر اسپينوزا اخلاق امري استعلايي محسوب نمي شود، بلكه بايد آن را در كاربرد در زندگي عادي ارزيابي كرد. بحث احساسات عسرت بار تقريباً با نظريه بيزاري و اخلاق بردگي نيچه قابل قياس است.

انديشه هاي نيچه نقشي كليدي در شكل گيري فلسفه دلوز ايفا كرده است. با انتشار كتاب «نيچه و فلسفه» دلوز نگاه تازه اي به نيچه در فرانسه رواج يافت. زيرا تا آن زمان اكثر انديشمندان نيچه را با انديشه هاي فاشيستي مرتبط مي دانستند. دلوز معتقد است در تاريخ فلسفه غرب، پيوند بسيار مرموز و نهفته اي، انديشه هاي لوكرسيوس، اسپنوزا، هيوم و نيچه را با هم مرتبط مي سازد و آن چيزي نيست جز نقد مفهوم نفي، رشد و تكامل التذاذ، بيزاري از درون گرايي و تاييد برون بودگي مناسبات و نيروها و بالاخره نفي سلطه. به نظر دلوز اين فرزانگان همواره كوشيده اند تا در سايه روح نقاد خويش، نظام هاي كليت خواه و خردزده را به چالش گيرند و همه آنها كوشيده اند تا فلسفه تباين، صيرورت و حيات را جانشين نظام هاي موميايي شده عقلي كنند. به زعم دلوز نيچه در آثار خويش كوشيده است تا وجهي عارضه شناسي را كه برپايه تحليل نيروهاي فعال قرار دارد، عرضه نمايد و با نفي نيروهاي سلبي، نيروهاي ايجابي و حيات بخش را معرفي كند. دلوز در اين اثر خود وحدت گرايي مونيستي هگل گرايان را به چالش مي گيرد و كثرت گرايي و چندگانه انگاري را مي ستايد. به تعبير دلوز، نيچه واقعيت را منظومه اي از نيروهاي متفاوت و پويا مي داند كه در سايه مشيت و اراده دروني به حركت درمي آيند. نيچه همواره مفاهيمي چون هويت، وحدت و جوهر را نقد كرده است و به تاييد و تباين، غيريت، تصادف، صرفه،  هبا و صيرورت پرداخته است. دلوز نيز به تاسي از نيچه تمام فلسفه هاي وجودي را نقد مي كند و فلسفه صيرورت را براي رسيدن به مقصود كافي مي داند.